Goed georganiseerde Bedrijfshulpverlening (BHV) is geen luxe, maar een wettelijke verplichting. Toch worstelen veel organisaties met vragen als: hoeveel BHV’ers hebben we nodig? Welke risico’s moeten we meenemen? En hoe zorgen we ervoor dat onze BHV-organisatie ook echt werkt tijdens een calamiteit?
In deze blog leggen we stap voor stap uit hoe u een BHV-organisatie van A tot Z inricht.
Wat is een BHV-organisatie?
Een BHV-organisatie bestaat uit medewerkers die zijn opgeleid om bij noodsituaties snel en adequaat te handelen. Denk aan brand, een medisch incident, een ontruiming of een ongeval op de werkvloer.
Volgens de Arbowet moet iedere werkgever zorgen voor doeltreffende maatregelen op het gebied van:
- Eerste hulp bij ongevallen;
- Brandbestrijding;
- Alarmering en communicatie;
- Ontruiming van medewerkers en bezoekers.
Hoe u dit organiseert, hangt af van de risico’s binnen uw organisatie.
Stap 1: Begin met een RI&E
De basis van iedere BHV-organisatie ligt in de Risico-Inventarisatie & Evaluatie (RI&E).
In de RI&E worden alle arbeidsrisico’s binnen de organisatie in kaart gebracht. Denk bijvoorbeeld aan:
- Brandgevaarlijke werkzaamheden;
- Werken met gevaarlijke stoffen;
- Alleenwerkers;
- Grote aantallen bezoekers;
- Productieprocessen;
- Verhoogd risico op ongevallen.
De uitkomsten van de RI&E bepalen hoe de BHV-organisatie eruit moet zien. Belangrijk hierbij is dat een kantooromgeving vraagt om een andere BHV-inzet dan een bouwplaats, zorginstelling of productiebedrijf.
Stap 2: Bepaal hoeveel BHV’ers nodig zijn
De Arbowet noemt geen vast aantal BHV’ers. Het juiste aantal hangt af van verschillende factoren:
- Het aantal medewerkers;
- De grootte van het gebouw;
- Het aantal locaties;
- Aanwezigheid van bezoekers;
- Risico’s uit de RI&E;
- Werktijden en ploegendiensten;
- Vakanties en ziekteverzuim.
Een veelgemaakte fout is uitgaan van slechts één BHV’er per locatie. Wanneer deze persoon afwezig is of zelf betrokken raakt bij een incident, ontstaat direct een risico. Daarom wordt vaak gewerkt met voldoende reservecapaciteit zodat er altijd BHV’ers aanwezig zijn.
Stap 3: Wijs rollen en verantwoordelijkheden toe
Een effectieve BHV-organisatie bestaat uit meer dan alleen opgeleide BHV’ers. Vaak worden de volgende rollen onderscheiden:
- BHV’er
Voert eerste hulp uit, bestrijdt beginnende branden en ondersteunt bij ontruimingen.
- Ploegleider BHV
Stuurt de BHV-inzet aan tijdens een calamiteit en onderhoudt contact met hulpdiensten.
- BHV-coördinator
Verantwoordelijk voor het beheer van de BHV-organisatie, opleidingen, oefeningen en documentatie.
- Directie of management
Draagt de eindverantwoordelijkheid voor een veilige werkomgeving.
Door rollen helder vast te leggen, ontstaat duidelijkheid wanneer zich een noodsituatie voordoet.
Stap 4: Stel een BHV-plan op
Een BHV-plan beschrijft hoe de organisatie handelt tijdens calamiteiten.
Hierin staat onder andere:
- Organisatiestructuur van de BHV;
- Contactgegevens;
- Taken en verantwoordelijkheden;
- Alarmeringsprocedures;
- Ontruimingsprocedures;
- Verzamelplaatsen;
- Plattegronden;
- Locaties van blusmiddelen en AED’s.
Een goed BHV-plan is praktisch, actueel en voor iedereen toegankelijk.
Stap 5: Zorg voor de juiste middelen
BHV’ers kunnen hun werk alleen goed uitvoeren wanneer de juiste middelen beschikbaar zijn.
Denk aan:
- Verbandkoffers;
- AED’s;
- Brandblussers;
- Brandslanghaspels;
- Portofoons;
- Ontruimingsmiddelen;
- Veiligheidshesjes;
- Plattegronden.
Controleer regelmatig of alle middelen aanwezig, gekeurd en direct inzetbaar zijn.
Stap 6: Leid BHV’ers op
Een BHV-certificaat behalen is slechts het begin. Goede BHV’ers beschikken over kennis én praktijkervaring. Daarom zijn opleidingen en herhalingscursussen essentieel.
Tijdens een BHV-training leren deelnemers onder andere:
- Eerste hulp verlenen;
- Reanimeren en een AED gebruiken;
- Brand bestrijden;
- Ontruimingen begeleiden;
- Communiceren tijdens noodsituaties.
Regelmatige herhaling zorgt ervoor dat kennis en vaardigheden op peil blijven.
Stap 7: Oefen realistische scenario’s
Een BHV-organisatie wordt pas effectief wanneer procedures regelmatig worden geoefend.
Voorbeelden van oefeningen:
- Ontruimingsoefeningen;
- Brandscenario’s;
- Medische noodsituaties;
- Communicatieoefeningen;
- Samenwerking met externe hulpdiensten.
Tijdens oefeningen komen vaak verbeterpunten aan het licht die op papier niet zichtbaar zijn.
Stap 8: Houd de BHV-organisatie actueel
Organisaties veranderen voortdurend. Nieuwe medewerkers, verbouwingen, andere werkprocessen of gewijzigde risico’s kunnen invloed hebben op de BHV-organisatie.
Plan daarom jaarlijks een evaluatie waarbij wordt gekeken naar:
- Bezetting van BHV’ers;
- Veranderingen in risico’s;
- Opleidingsstatus;
- Oefenresultaten;
- Actualiteit van het BHV-plan.
Zo blijft de organisatie voorbereid op noodsituaties.
Veelgemaakte fouten bij BHV
In de praktijk zien we regelmatig dat organisaties:
- Te weinig BHV’ers opleiden;
- Geen rekening houden met ziekte en vakantie;
- Jarenlang niet oefenen;
- Verouderde BHV-plannen gebruiken;
- Onvoldoende aandacht besteden aan communicatie;
- Geen koppeling maken tussen RI&E en BHV-organisatie.
Deze tekortkomingen worden vaak pas zichtbaar wanneer zich daadwerkelijk een incident voordoet.
Een sterke BHV-organisatie begint met voorbereiding
Een goed ingerichte BHV-organisatie draait niet alleen om het voldoen aan wettelijke verplichtingen. Het gaat vooral om de veiligheid van medewerkers, bezoekers en bedrijfsmiddelen.
Door te starten met een actuele RI&E, voldoende BHV’ers op te leiden, duidelijke procedures vast te leggen en regelmatig te oefenen, ontstaat een BHV-organisatie die klaar is om effectief op te treden wanneer elke seconde telt.
Hulp nodig bij het opzetten van uw BHV-organisatie?
Bij Aukes training & advies helpen we organisaties bij het opzetten, verbeteren en onderhouden van een effectieve BHV-organisatie. Van RI&E-advies en BHV-plannen tot opleidingen, herhalingscursussen en praktijkoefeningen: wij zorgen ervoor dat uw organisatie voorbereid is op noodsituaties.
Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek over de mogelijkheden voor uw organisatie.